तुतारीच्या शोधात

सालाबादप्रमाणे रेषेवरची अक्षरेचा अंक ह्याही दिवाळीला आपल्यासमोर हजर आहे. मागल्या वर्षात काय झालं? काही ब्लॉग आले, काही ब्लॉग गेले. काही तरले, काही बुडाले. काही मंदावले. काही सुस्तावले. काही दौडले. काही सुटलेच. काही आपले चालले नि काही दुसर्‍यांनीच चालवायला घेतले! त्यांना आपण शुभेच्छा देऊ. चालणार्‍यांना प्रोत्साहन देऊ. सुटलेच आहेत त्यांना सोडून देऊ. दौडणार्‍यांना दौडू देऊ. सुस्तावल्यांना गदगदा हलवू. मंदावल्यांना दमदाटी करून लिहितं करू. बुडलेल्यांना तरलेल्यांनी वंदन करावे. आलेल्यांनी गेलेल्यांच्या रिकाम्या जागा भराव्यात. हे सगळं झालं की कशी ब्लॉगविश्वाची अनुदिनी मागल्या पानावरून पुढे चालू. काही नवं नाही नि काही जुनंही नाही. पण आम्ही एक तुतारी शोधत राहणार. जमेल तसं नवं शोधत राहणार, करत राहणार नि तुम्हांला सारखं तसं सांगत राहणार.
रेषेवरची अक्षरेचे मागचे अंक वाचले आहेत तुम्ही? हा अंक ऑनलाईन स्वरूपात तुमच्या हातात पडला असेल, तर इथेच तुम्हांला ते सापडतील. जर तुमच्यापर्यंत पीडीएफ पोचली असेल, तर ऑनलाईन अंक मिळवून जरूर वाचा. या अंकात काय असतं? दर वर्षी तेच असतं. आधीच मराठी ब्लॉगवर प्रसिद्ध झालेल्या निवडक (आमच्या दृष्टीने दर्जेदार) नोंदी वेचून तुमच्यापुढे ठेवलेल्या असतात. दर वर्षी तेच असलं, तरी तेच तेच कधीच नसतं. दर वर्षी आम्ही आमच्या परीघाच्या बाहेरचे ब्लॉग शोधून पालथे घालतो. कोणी नवीन ब्लॉगर सापडला की आपण त्याचे पी. आर. असल्यागत ‘हो, हो, ह्या ब्लॉगरचं लेखन आलंच पाहिजे अंकात’ म्हणून आमची धडपड सुरू होते. नि कधी एकदा ते सगळ्यांना सांगतोय असं आम्हांला होतं. सकस लेखन करणारे नवे ब्लॉगर्स, जुन्या ब्लॉगर्सचे नवे प्रयोग, नवं सकस लिखाण ह्यासाठी आम्ही अंकाचं काम सुरू झाल्यापासून हपापलेले असतो. पण ह्यातलं आमच्या हातात किती असतं? खरं सांगायचं, तर काहीच नसतं. लोक लिहितात. का लिहितात? आपापल्या कारणांसाठी लिहितात. त्या कारणांत रेषेवरची अक्षरेसाठी हे कारण कुणाचंच नसतं (नसावं!). मग लोक जे लिहितात, त्यातलं आम्ही आपलं वेचून ठेवतो तुमच्यापुढे. मग नवं काय करायचं किंवा नवं कुठे, कसं शोधायचं याबाबत असंख्य वाद आम्ही वर्षभर घालत बसतो. नि त्यातच ‘रेषेवरची अक्षरे’मध्ये आजवर ज्यांचे लेख आले, त्या सर्वांना गोळा करून एकत्र ठेवण्याचा घाट घालत असतो.
ही मंडळी आमची गिनिपिगं आहेत. मागे एकदा मारे आम्ही एक कविता/संकल्पना देऊन लेखन मागवायचा प्रयोग केला. तो सपशेल फसला. तो अंक केवळ ब्लॉगसंकलनासहच निघाला. मग पुढच्या वर्षी ह्यांच्याकडून आपापलं लिखाण-ब्लॉग-माध्यम ह्यासंबंधी लेख मागवून चर्चा घडवून आणायचा घाट घातला. लोक उत्साहाने उतरले, पण वाचकांचा प्रतिसाद? शून्य. कारण कळायला मार्ग नाही. कारण कसं शोधायचं हेही आम्हांला माहीत नाही. पण तरीही आपली आमची नव्याची नवलाई संपेना. मग यंदा एका विषयावर लेख मागवले आहेत - लैंगिकता आणि मी. हाच विषय का? आम्हांला आवडला म्हणून. जुन्या लेखकांसह काही इतर ऑनलाईन मंडळींना व ब्लॉगर्सना यात आमंत्रित केलं होतं. त्यांचे लेख ह्या अंकात समाविष्ट आहेत. ह्यात लेख पाठवलेल्या सर्वांनी ज्या उत्साहाने व गांभीर्याने ह्यात सहभाग घेतला, तो आमचा उत्साह वाढवणारा आहे. त्याचबरोबर आपल्याला कुणीतरी गांभीर्याने घेतंय या आकलनामुळे जबाबदारीची जाणीवही करून देणारा आहे. त्या सर्वांचे आम्ही मनापासून आभारी आहोत.
ब्लॉगर मित्रमैत्रिणींनो, आम्हांला एक तुतारी शोधत जायला एवढं पुरतं. खरंच. निदान अद्याप पुरत होतं. पण ते किती दिवस पुरेल हे कसं सांगणार? त्यासाठी तुम्हीही काही नवं करायला हवं. ब्लॉगविश्वात काही नवं होत राहिलं, तर ते ‘रेषेवरची अक्षरे’मध्ये उमटत राहील. एरवी आम्ही चार वर्षांपूर्वी साठ ब्लॉग पालथे घातले होते, ते आता जवळपास एकशे नव्वदापर्यंत गेले आहेत. ते वाचून आमची संकलन करताना तयार झालेली नजर, आलेली पकड नि आमच्यात तयार झालेली लेबलं ह्यांच्या साह्याने यंत्रवत सफाईने संकलन करता येतंच आहे की आम्हांला आताशा. पण सकस लिखाण मात्र ब्लॉगसंख्येच्या प्रमाणात वाढताना दिसत नाही, हेपण सांगायलाच हवं तुम्हांला. आम्हांला तुतारीच्या ध्येयाचा फाजील ध्यास नाही, पण त्यासाठी नव्या वाटा ढुंढाळण्याचा हव्यास आहे. दाखवाल त्या? तुमच्या काही न करण्यात आमच्या मर्यादा आहेत आणि तुमच्या प्रयोगांत आमच्या नव्या वाटा आहेत. आणि कृपया ‘हो, पण काय करायचं नवीन?’ हा प्रश्न विचारू नका. ते आम्हांला माहीत असतं, तर आम्हीच नसतं केलं? नि तेही आम्हीच सांगायचं, तर मग तुमचे ब्लॉग कशासाठी आहेत? ते जरा वापरा. प्लीज.
भेटूच.
दिवाळीच्या अनेकानेक शुभेच्छांसह,
ए सेन मॅन, ट्युलिप, मेघना, संवेद
संपादक
‘रेषेवरची अक्षरे’
२०११

Post a Comment